Recensie Verre Vrienden
Parool, 16 oktober 2010
Door Joukje Akveld
Gosschalk en Van Kooten sterk duo
Een reünie van Alles is liefde en petit commité, zo kun je Verre vrienden van het Nationale Toneel kunnen noemen. Kim van Kooten, scenariste van de succesfilm, tekende voor de vertaling van Alan Ayckbourns tragikomedie, toenmalig producent Job Gosschalk (tevens casting director) debuteert als toneelregisseur en prins op het witte paard Jeroen Spitzenberger mag zich uitleven als de onbetrouwbare echtgenoot die ‘alles neukt wat een hartslag heeft’.
Waar gaat het over? Zes vrienden komen bijeen voor een high tea. Een van hen, Boudewijn, heeft net zijn verloofde verloren en moet worden opgevrolijkt. Maar van het groepje blijkt uitgerekend ‘Bou’ degene met het zonnigste gemoed: hij heeft de ware liefde gekend. De anderen worstelen met slechte huwelijken, ontrouw en ongewenste kinderloosheid – gevoelens van onvrede en frustratie die scherp contrasteren met Boudewijns opgewektheid.
Gosschalk heeft een mooie cast om zich heen verzameld, waarbij vooral het sterke spel van de vrouwen opvalt. Hun komische talenten reiken wat verder dan die van de heren. Ariane Schluter is heerlijk vilein als de bedrogen echtgenote die de laatste scharrel van haar man (een nurkse Anniek Pheifer) probeert te overreden het overspel op te biechten, terwijl Betty Schuurman op dreef is als de ongelukkige kinderloze die de ras dalende stemming probeert te redden met een wanhopig klinkende vrolijkheid.
Verre vrienden heet Ayckbourns eigen favoriete toneelstuk te zijn, maar is niet opzienbarend. Door de dood te thematiseren hoopte de schrijver in 1973 een riskant stuk te maken, maar riskant is Verre vrienden anno 2010 niet te noemen. Exploderende huwelijken zijn eerder en beter beschreven door Edward Albee (Who’s afraid of Virginia Woolf?) en hoewel de confrontaties tussen de vrienden herkenbaar zijn, wordt het stuk nergens schrijnend; daarvoor hebben de karakters te weinig diepgang.
Dat neemt niet weg dat Verre vrienden een energieke voorstelling is met een hoge grapdichtheid, waarin de opeenstapeling van leed door de acteurs met zichtbaar genoegen wordt geëtaleerd. In Van Kootens vertaling is Ayckbourns onderkoelde Britse humor een feest om naar te luisteren.
