Recensie Tirza

Parool, 8 maart 2010
door Joukje Akveld

Imponerende theaterbewerking van Tirza

Kees Hulst draagt een donkerblauw pak en leren herenschoenen. In de bewerking van Arnon Grunbergs roman Tirza door het Nationale Toneel speelt hij Jörgen Hofmeester, een gesoigneerde man van middelbare leeftijd. Op het oog heeft hij het goed voor elkaar: twee mooie dochters, een baan als redacteur bij een toonaangevende uitgeverij, zijn geld in een hedgefonds voor later. Zelfs de echtgenote (Ariane Schluter) die drie jaar geleden vertrok om aan ‘zelfontplooiing’ te doen, keert terug, vlak voor het eindexamenfeest van hun jongste dochter Tirza (Sophie van Winden).

Toch is het geen doorsnee huisvader. Hulsts verschijning heeft iets verontrustends, meteen in het begin al. Zijn ogen schieten gejaagd heen en weer, de passen waarmee hij door het abstracte toneelbeeld beent, zijn net iets te groot om ontspannen te lijken.

Na Mystiek lichaam en Elementaire deeltjes brengt regisseur Johan Doesburg opnieuw een boekbewerking op toneel. Sophie Kassies perste Grunbergs lijvige roman samen tot twee uur theatertekst, waarin ze de humor en het idioom van de schrijver behield.

Gaandeweg blijkt dat Hofmeester alles wat hem lief is, is kwijtgeraakt. Tirza, zijn ‘zonnekoningin’, is de enige die de misère kan indammen, maar juist zij komt thuis met een vriendje dat op Mohammed Atta lijkt, de man achter 9/11.

In Doesburgs imponerende theaterbewerking is Tirza het verhaal van de teloorgang van een mens die het ineenstorten van zijn wereld toeschrijft aan een man: het ‘beest’ dat hem zijn lievelingsdochter ontneemt waardoor de rest van zijn leven zich uitstrekt als een woestijn.

Kees Hulst is de perfecte vertolker van Grunbergs personage, dat steeds verder afdwaalt in zijn waan. Hulst is de ziekelijk beschermende vader, de schaamteloos vileine echtgenoot, de geile perverseling die op een klasgenote van zijn dochter kruipt.

Een prachtige sloerieachtige Schluter en een ingetogen acterende Van Winden bieden sterk tegenspel – de voorstelling grossiert in mooie een-tweetjes. Ook de kleinere rollen, tot het Afrikaanse meisje dat aan het eind Hofmeesters pad kruist aan toe, zijn goed gecast.

Grootste troef in deze Tirza blijft echter Kees Hulst. In de verfilming van het boek (september in de bioscoop) zal Gijs Scholten van Aschat alles uit de kast moeten halen om hem naar de kroon te steken.

Kees Hulst
Ariane Schluter
Eva van de Wijdeven
Tibor Lukacs
afwisselend per voorstelling: Beyoncé Offei, Chevainy Inge, Jinte Uiterloo, Nagyova Madirsan, Yasmina Ajala, Naomi Liefeld,
Thayra Post, Yessle Weltevreden, Oumy Soumah

Regie   Johan Doesburg
Bewerking  Sophie Kassies
Tekst  Arnon Grunberg
Dramaturgie  Rezy Schumacher
Decor  Tom Schenk
Kostuums  Dorien de Jonge
Lichtontwerp  Reinier Tweebeeke
Muziek  Harry de Wit