Recensie Dat Smoel

NRC Next, 26 januari 2010
Door Kester Freriks

Verslaafd aan mama

****

Daar zijn de Britse toneelauteurs goed in: het schrijven van hard hitting plays. De nieuwe ster van het genre heet Polly Stenham. Twee jaar geleden debuteerde zij op 19-jarige leeftijd met That Face. Geweld en andere hevige ellende in een asociaal milieu, het is allerminst nieuw.

Na het zien van de voorstelling Dat Smoel door het Nationale Toneel vroeg ik me af hoe lang dit stuk repertoire zal houden. Aan de uitvoering in de briljante vertaling van Tom Kleijn en de heftige regie van Jaap Spijkers zal het niet liggen. Evenmin aan het psychologisch razend intrigerende spel van Susan Visser (Gooische Vrouwen) als de alcoholische moeder, en Tim Murck (Spangas) als haar zoon, die aan zijn moeder is verslingerd zoals zij aan de wodka.

Bij aanvang toont een videoscherm gewelddadige beelden van twee meisjes die een derde bijna doodslaan. Een van de daders is het zusje. Hun vader (Jobst Schnibbe) keert terug om orde op zaken te stellen, maar de hel breekt los. Hij dwingt zijn ex-vrouw haar toevlucht in een kliniek te zoeken. Met dit bevel haalt hij de bodem weg onder het bestaan van zijn zoon. Moederskinderen genoeg in het theater, maar zo sereen en pijnlijk openlijk zag ik het nooit eerder.

Dat Smoel zet zo hoog in met geweld en hardheid dat het mij begon te duizelen. Langzaam komt uit die kluwen van schokkende gebeurtenissen een teder verhaal te voorschijn, waarin de liefdesverhouding tussen moeder en zoon domineert.

• Susan Visser • Tim Murck • Jobst Schnibbe • Roos Eijmers • Laura de Boer • Anne Rats  •

• Regie • Jaap Spijkers Tekst • Polly Stenham Vertaling • Tom Kleijn Dramaturgie • Costiaan Mesu Decor • Michiel Voet Kostuums • Catherine Cuykens Licht • Jan Harm Wagner Geluid • Arjan Kruidhof