Artikel StemWijzer
Den Haag Centraal
Door Theodore Pronk
Laura van Dolron:
‘Ik wil mensen met een mildere blik naar politici laten kijken’
Theatermaakster Laura van Dolron heeft een kloppend, klassiek links hart dat haar inspireert tot breekbare geëngageerde voorstellingen. In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni toont ze dat op de planken van het Nationale Toneel in haar voorstelling StemWIJZER.
Met de verkiezingen in het vizier is er momenteel geen ontkomen aan politici. Ze duiken te pas en te onpas op in televisieprogramma’s, radioshows en ze vullen de pagina’s van bladen en kranten. Het is dan ook campagnetijd, er wordt weer ijverig gedongen naar de gunst van de kiezer, die zich op zijn beurt almaar kritischer uitlaat over de gevestigde orde. Dat is iets te makkelijk volgens Van Dolron, die na de val van het Kabinet Balkenende IV direct aan de slag ging met het maken van haar voorstelling StemWIJZER. “Ik erger me aan de ergernis van mensen die bijvoorbeeld zeggen dat het beleid van Balkenende niet deugt. Het is te gemakzuchtig. Mensen die roepen dat er meer blauw op straat moet komen, moeten eerst andere mensen zich veiliger laten voelen”.
Toch is het niet deze ergernis die Van Dolron ontketende om haar voorstelling te maken. “Toen Wilders het heel goed deed in de peilingen stond, voelde ik een hoge urgentie. Ik zou het mezelf niet kunnen vergeven als hij premier zou worden en ik niets zou hebben gedaan”. De actrice annex regisseur ‘moest’ dus wel met een nieuw stuk komen. Anders dan haar vorige werk, ‘Iemand moet het doen’ waarin de theatermaakster antwoorden gaf, is StemWIJZER een zoekende voorstelling die vooral vragen opwerpt en de veroordelingsdrang van de stemmer afgezwakt.
“Er wordt altijd maar geroepen dat politici te ver afstaan van de mensen, terwijl we ook een soort bovenmenselijkheid van ze eisen. De transparantie van nu laat de poriën van politici zien, waar zweet uit komt, maar daarover worden mensen boos. Ik wil mensen met een mildere blik naar politici laten kijken, want waarom zou iemand niet mogen stotteren of hakkelen? Misschien komt het wel doordat we onszelf als maatstaf nemen. Dan hebben mensen zoiets van: ik mag het niet, dus hij ook niet”.
Van Dolron houdt ervan na te denken en
beseft dat ze zich dat als kunstenares makkelijker kan permitteren dan iemand met een reguliere baan. “Ik heb de tijd en ruimte om na te denken. Ik word heel verdrietig van het politieke spel, soms zelfs knetterdepressief. In mijn vorige voorstelling duwde ik het publiek echt een richting op. Dat wil ik nu niet. Ik ben mezelf vragen gaan stellen, bijvoorbeeld of ik minder somber word van een Joint Strike Fighter, maar in het stuk zeg ik op een gegeven moment dat ik graag een gospel had gezongen, maar dat het een blues is geworden”. Een andere vraag die de maakster zichzelf herhaaldelijk heeft gesteld, is wat mensen drijft om PVV te stemmen. “Onze God is dood, die van de moslims leeft nog. Misschien is het een soort jaloezie”. Dat zou zich volgens Van Dolron ook vertalen in de weerzin tegen hoofddoekjes. “Dat is het symbool van iets wat wij zijn verloren, namelijk de kuisheid van meisjes”. Het gemis van een god zou de basis zijn van de afgunst die een tweedeling in de samenleving markeert.
Gehuil
Toch draait het in de voorstelling van de actrice vooral om het ontwikkelen van een mildere blik ten aanzien van politici, bestuurders en onszelf. We zouden elkaar namelijk meer moeten waarderen om ruimte te kunnen bieden aan heroverwegingen, bedenkingen en twijfel, zonder dat die broosheid genadeloos wordt afgestraft. “Het zou mooi zijn als Balkenende eens op televisie zou huilen en zou vragen om wat meer waardering. Compassie hebben met baby’s of kinderen is makkelijk, maar met degenen die macht hebben, wordt het spannend, zeker met iemand als Wilders”. Al gaat haar hele voorstelling over politiek, de maakster is er zelf nog niet over uit wat ze stemt en of ze dat überhaupt wel moet doen. “Ik vind mensen die de werkelijkheid weten te reduceren tot één hokje heel knap. Dat kan ik niet. Ik hoorde laatst iemand die zijn stem heeft gegeven aan iemand die er echt verstand van heeft. Misschien doe ik dat ook wel. Aan het publiek vraag ik ook wat ik moet stemmen”. Van Dolron hoopt in het Nationale Toneelgebouw haar vragenstellende voorstelling af te sluiten met een passend advies van het publiek.
