Recensie Laura van Dolron
Parool, 10-11-2009
Door: Lorianne van Gelder
Van Dolrons angsten uitgeplozen in het theater
Eigenlijk zou ze een Razende repertoire revue maken. Ze ging alleen iets maken bij het 'establishment' als ze zelf mocht weten wat. En het liefst ging ze op reis. Laura van Dolron werd dit seizoen uitgenodigd door het Nationale Toneel (NT) om een voorstelling te maken. Het Haagse gezelschap is bezig met een verjongingskuur en trekt naarstig jonge makers aan. Prijswinnares Van Dolron was de ideale kandidaat.
Maar zij is niet voor een gat te vangen. Die voorstelling kwam er wel - hij heet Iemand moet het doen - maar werd heel anders dan het NT begin dit jaar jubelend aankondigde. Van Dolron ging op reis, op kosten van het theatergezelschap.
Iemand moet het doen is het goudeerlijke en bijna documentaireverslag van haar reizen. Ze ging tien dagen in stilteretraite in Thailand, vloog vervolgens naar Spanje voor een ontmoeting met een kluizenaar, bezocht Palestijnen in Jeruzalem en deed tot slot een cursus 'woede omzetten in liefde' in Groningen.
Met een houten caféstoel, een tafeltje en wat paperassen staat Van Dolron in een grijze slobbertrui en zwarte broek op het podium. Stand-up philosophy noemt ze haar theatergenre - maar nuanceert dat onmiddellijk door te zeggen dat het 'alleen maar taal is.'
Ze is inderdaad een begenadigd verteller. Scherpe observaties, eerlijke vertellingen van een cynische houding, het bekritiseren van haar positie als westerse reiziger, de vooroordelen jegens Palestijnen: alles wordt uitgeplozen.
Van Dolron is boos, zoekende én wil de wereld verbeteren. Ze is boos op Wilders en de mensen die maar zeggen wat hun onderbuik hen ingeeft. Ze pleit voor het primaat van de verlegenen, de stillen. Ze wil af van de angst die iedereen nog altijd in bedwang houdt.
Van Dolron haalt clichés onderuit door zichzelf en westerse aannames ter discussie te stellen. ''Waarom heb ik een vliegtuigmaaltijd nodig om met moslims te praten en praat ik niet met mijn Turkse en Marokkaanse buren in Amsterdam?'' Maar ze doet dit zo veel dat de ontmantelde clichés weer met andere clichés worden ingevuld. Haar observaties zijn wat voorspelbaar.
Aan het slot maakt ze de toeschouwer volledig deelgenoot van haar persoonlijke performance. ''U mag bepalen wanneer er geklapt wordt,'' zegt ze. De actrice gaat aan de zijkant staan en wacht. Het stiltemoment duurt maar even: anderhalf uur Van Dolrons angsten en overpeinzingen was blijkbaar lang genoeg.
