Recensie Laura van Dolron

Cultuurbewust.nl 11-11-2009
Door: Marijke de Vries

De nieuwe Laura van Dolron: Of de schreeuwers hun mond even willen houden

De nieuwe voorstelling Iemand moet het doen van Laura van Dolron is een pleidooi tegen de angst en voor de verlegen mens. Al moeten zij wel hun mond open doen. Of Van Dolron doet het zelf, want iemand moet het doen.

Van Dolron is momenteel 'artist in residence' bij het Nationale Toneel, 'het establishment' zoals ze het zelf noemt. En dat moet je dus niet doen, aldus Van Dolron. Zeker niet in De Nes, 'de theaterstraat van Nederland' waar men van experimentele projecten houdt en het establishment met argwaan bekijkt. Dus baalt ze. Voor haar zit het publiek "met evenveel verwachtingen als mijn ouders min het grenzeloze vertrouwen. Ik haat jullie."

Van Dolron is op reis geweest. Vier keer, op kosten van het Nationale Toneel. Ze was zichzelf moe. In haar piepkleine wereldje van het theater was ze zó groot geworden dat ze het zelf geloofde. "Jullie zien hem niet, maar voor mij was ie heel indrukwekkend". Ze moest weg. Ze wilde zwijgen in een Boeddhistisch klooster in Thailand, hangen met Palestijnen in Jeruzalem, een kluizenaar ontmoeten die een oplossing had voor het kapitalisme, én liefde - "de laagste vorm van menselijk contact" - leren omzetten in woede. En ze wilde geen voorstelling voor het Nationale Toneel maken.

Dat liep een beetje anders. Ze ging wél op reis, maar voor het Nationale Toneel. Ze kon er toch net zo goed een voorstelling maken als ze terug was? Dus zit ze daar op een stoel in een verder leeg theater. En ze vertelt. Over de kluizenaar die dat niet bleek te zijn. Over een Israelische taxichauffeur die ook een mens blijkt te zijn; hij is kunstenaar. En over de cursus woede in liefde omzetten in Groningen - omdat andersom niet bestond. En een beetje over Thailand, maar dat vindt ze erg ingewikkeld om uit te leggen.

Van Dolron vertelt bedaard, ze dwingt je te blijven luisteren. Ze neemt je meer dan anderhalf uur mee in haar gedachtespinsels en laat je er dan in achter. Het ene moment is het bijna stand-up comedy, dan weer een ingetogen monoloog die vervolgens plaatsmaakt voor een 'hele rare schakeling'. Gedachtesprongetjes gaan soms alle kanten op en worden niet altijd afgemaakt.

Wat dat betreft is de aanprijzing van 'stand-up philosopher' op de flyer er niet zo heel gek gekozen. Een haast onopvallend meisje zit op een stoel haar verhaal te vertellen terwijl iedereen luistert. Dat klinkt en lijkt eenvoudig. Meisje gaat op reis om haar hoofd leeg te maken en de wereld te doorgronden en komt terug met ideeën om de wereld te verbeteren. Een cliché. Maar: "politiek en kapitalisme zijn zichzelf herhalende systemen. En dan zou ik daar als kunstenaar steeds origineel op moeten reageren??"

Sommige dingen moeten ons blijkbaar eens gezegd worden, iemand moet dat doen. Niet vanuit "een cultus van gooi het er allemaal maar uit" in de zoveelste uitzending van Pauw & Witteman, of tijdens een kamerdebat over 'kopvoddentax', maar tijdens een avondje uit. Zitten en luisteren.

En dan gaat het soms ook over Geert Wilders of het kapitalisme. Zo zendt Van Dolron tijdens de cursus woede omzetten in liefde zoveel liefde naar de politicus dat als die zou aankomen hij erin zou smoren en het hem zijn werk zou belemmeren. Met zoveel liefde kan niemand nog bang of haatdragend zijn. "Ik was een soort spirituele politieke aanslag aan het plegen voor 275 euro."

Van Dolron is grappig, soms bijna aandoenlijk maar altijd oprecht. En dat maakt dat je niet gaat schuiven op je stoel. Toch maakt het ook dat ze politieke en maatschappelijke onderwerpen reduceert tot onbelangrijke aangelegenheden. "Sorry ik heb iets beters te doen, ik ga namelijk dood." Dat klinkt mooi, maar naïef. Maar daarom is ze kunstenaar in plaats van politicus. Iemand moet het doen, tenslotte.

Laura van Dolron

Tekst & concept  Laura van Dolron
Dramaturgie  Rezy Schumacher