als voedsel voor verstand en gevoel.
Tijdens de voorstelling schiet plotseling het lied De Wedstrijd van Bram Vermeulen door mijn hoofd, waarin een zoon met de woorden ´Pappa, kijk dan naar mij´ om aandacht van zijn vader schreeuwt. Is dat niet het werkelijke thema van Kopenhagen? De geestelijke vader-zoon verhouding tussen de Deense fysicus Niels Bohr (de ´vader´) en zijn Duitse collega Werner Heisenberg, die hunkert naar erkenning van zijn wetenschappelijke genialiteit door de grondlegger van de quantumfysica? Pappa, kijk dan naar mij! Is hun concurrentie, hun vriendschap en hun rivaliteit niet het waarneembare gedrag waaronder gewone menselijke drijfveren schuil gaan? Smeekt Heisenberg niet om aandacht? En wil Bohr niet als het Grote Genie gerespecteerd worden? De vrouw van de Joodse kernfysicus, Margrethe, legt die onderliggende drijfveren in het gedeelte ná de pauze genadeloos bloot. Zij is de vrouw die onder alle omstandigheden achter en naast haar man zal blijven staan. Zij zorgt er ook voor dat de emotionele kant van de heren niet onaangeroerd blijft. Hoezeer de fysici zich ook uitsloven in theoretische verhandelingen, in het wetenschappelijke zoekspel naar de ultieme formule voor het maken van een atoombom en hoe de vernietigende veroveringstocht van de Nazi´s een intieme vriendschap tussen beide heren ook in de weg staat, de voorstelling krijgt z´n kracht door het emotionele spanningsveld waarin beide wetenschappers zich tot elkaar verhouden. En de uitvoering krijgt zijn schoonheid door de open, maar tegelijkertijd klinische vormgeving en de uitgekiende mise-en-scène.
Tien jaar geleden regisseerde Peter Tuinman dit stuk voor het eerst bij het NNT in Groningen met Bram van der Vlugt en Liz Snoijink in de rollen van het echtpaar Bohr. Hetzelfde trio gaat met deze productie, nu in dienst van het Nationale Toneel, vakkundig op herhaling. De enige wijziging met de artistieke ploeg van een decennium geleden is de rol van de Duitse natuurkundige Heisenberg. Die wordt in deze uitvoering subliem gespeeld door Stefan de Walle. Wat heeft die man een groot stemregister! Van behoorlijk laag naar redelijk hoog bespeelt hij alle tonen daarvan in dienst van het uitgebreide scala aan emoties dat hij laat zien. Bram van der Vlugt en Liz Snoijink etaleren hun grote klasse, maar Stefan de Walle stijgt in deze vertolking boven hen en zichzelf uit. Prachtig. Groots. Tien jaar geleden kreeg van der Vlugt voor zijn rol van Niels Bohr de prijs voor de beste acteur van het seizoen. Mag ik zo vrij zijn om dit jaar Stefan de Walle voor die Louis d´Or te nomineren?
