Recensie Equus

AD 12-10-2009
Door Nico Heemelaar
In Equus erotiseren de paarden, niet de naakte jongen
DEN HAAG- Wordt Equus net zo’n publiekstrekker als in Londen en New York? Dat is de vraag die opkomt na de première van afgelopen zaterdag in de Koninklijke Schouwburg. Voorlopig zijn er voor de komende voorstellingen nog voldoende kaartjes beschikbaar.

AD 12-10-2009
Door Nico Heemelaar

In Equus erotiseren de paarden, niet de naakte jongen

DEN HAAG- Wordt Equus net zo’n publiekstrekker als in Londen en New York? Dat is de vraag die opkomt na de première van afgelopen zaterdag in de Koninklijke Schouwburg. Voorlopig zijn er voor de komende voorstellingen nog voldoende kaartjes beschikbaar.

Maar zou er ook een stormloop op de West End- en Broadway-productie zijn geweest als de hoofdrolspeler daar niet Daniel Radcliffe had geheten of als de Harry Potter-vertolker niet naakt op het toneel had gestaan? Het Nationale Toneel moet het veel meer dan de Londense succesproductie van zijn eigen kracht hebben en de tekst die Peter Shaffer in 1973 achterliet. Van een paar blote acteurs op het podium kijkt niemand meer op. In Equus is de naakte verschijning van hoofdrolspelers Xander van Vledder en Eva Marie de Waal volgens de makers functioneel. Toch had regisseur Johan Doesburg dat beeld nog best wat abstracter kunnen maken zoals hij met de rest van de voorstelling deed. Zo worden de paarden verbeeld door drie sierlijke dansers. Niet met hoofdstellen op zoals in de Angelsaksische productie, maar als menselijke figuren. Ze zijn zo erotiserend dat je je kunt voorstellen dat de paardenjongen Alan Strang geobsedeerd raakt door hun schoonheid.

Xander van Vledder speelt de 17-jarige staljongen, wiens paardenliefde totaal uit de hand loopt. Op een nacht steekt hij de ogen van zes dieren uit. Hoe is het zo gekomen, dat een ogenschijnlijk normale jongen uit een evenwichtig gezin deze gruweldaad heeft begaan? Van Vledder en zijn tegenspeler Pieter van der Sman als psychiater Martin Dysart slagen glansrijk in de missie van de acteur. Daarin blijkt de jongen met een afwijking juist normaal en heeft de kleurloze mens misschien wel de grootste afwijkingjuist normaal en heeft de kleurloze mens misschien wel de grootste afwijking. Ondanks de heldere boodschap, de fraaie vormgeving met videoprojecties en doordringende muziek van Harry de Wit heeft het stuk een hoog jaren ’70-gehalte met achterhaalde psychiatrische standpunten en tal van mythologische en bijbelse verwijzingen. Maar wel een klassieker.

Pieter van der Sman
Antoinette Jelgersma
Jobst Schnibbe
Ben Ramakers
Nele van Rompaey
Eva Marie de Waal
Anne Rats (stagiaire)
Jerrel Houtsnee (dans)
Maarten van Grootel (dans)
Ruben Solognier (dans)

Tekst  Peter Shaffer
Regie   Johan Doesburg
Vertaling  Johan Boonen
Dramaturgie  Costiaan Mesu
Toneelbeeld  Niek Kortekaas
Kostuums  Dorien de Jonge
Muziek  Harry de Wit
Licht  Reinier Tweebeeke
Choreografie/video  Betsy Torenbos