Eline gevangen in zichzelf

Van begin af aan is duidelijk dat Eline Vere een buitenbeentje is. In de openingsscène van het stuk, als iedereen wild aan het feesten is, zit zij in haar eentje op haar kamer. Dromerig staart ze voor zich uit, haar vingers over denkbeeldige pianotoetsen.

AD 24-12-2007

Door Maja Landeweer

Van begin af aan is duidelijk dat Eline Vere een buitenbeentje is. In de openingsscène van het stuk, als iedereen wild aan het feesten is, zit zij in haar eentje op haar kamer. Dromerig staart ze voor zich uit, haar vingers over denkbeeldige pianotoetsen.

Maar ook later is ze dat buitenbeentje, als blijkt dat ze nergens op haar plek is: niet in haar kalme verloving met een baron, niet op de heftige feesten in Brussel, niet in de kerk.

Aan het slot wordt dat werkelijk schrijnend en regisseur Léon van der Sanden weet het pakkend te verbeelden. Eline Vere is weer alleen, met als enig gezelschap een flensje morfine. Op de achtergrond, in een omlijsting waarin zich misschien wel het ‘echte’ leven afspeelt, staan drie bruidsparen. Terwijl haar vrienden zich geleidelijk settelen en het geluk vinden, zakt Eline steeds verder weg in haar ongeluk.

Het beroemde personage uit de debuutroman van Louis Couperus uit 1889 slaagt er niet in om voldoening te vinden in het alledaagse. Zij wordt gestraft voor haar té romantische inborst.

Léon van der Sanden, bekend van zijn boekbewerkingen voor het theater van onder meer Gerard Reve’s De Avonden, heeft het lijvige werk teruggebracht tot bijna drie uur compact theater, dat in het eerste deel zelfs amusant is. Valt er in het boek weinig te lachen, bij Van der Sanden wordt het Haagse milieu bijna kolderiek.

Je kunt een grijns niet onderdrukken als de vinnige Betsy, Eline’s zus, haar slome echtgenoot op een feestje toebijt: “Circuleer toch eens een beetje!”

Bij Van der Sanden zit Eline niet gevangen in die Haagse omgeving, maar in zichzelf. Dat komt vooral in het tweede deel scherp uit de verf. Maria Kraakman speelt Eline met tomeloze energie: heftig, hysterisch en grillig.
Een behaagzieke vrouw, die weinig sympathie opwekt, maar wel intrigeert.

Bien De Moor
Eva Damen
Folmer Overdiep
Jeroen Spitzenberger
Maria Kraakman
Marie-Christine de Both
Mirjam Stolwijk
Pauline Greidanus
Stijn Westenend
Tijn Docter
Vera Ketelaars
Vincent Linthorst

Tekst  Louis Couperus
Regie  Léon van der Sanden
Dramaturgie  Karim Ameur
Bewerking  Léon van der Sanden
Decor  Mirjam Grote Gansey
Licht  Marc Heinz
Kostuums  Arno Bremers
Choreografie  Lonneke van Leth
Regieassistentie  Saskia van der Schaaf
Muziek  Danny Weijermans