Interview Roos Eijmers

Baarnsche Courant, 1 april 2011
Door: Ellen de Jong

Ouders gescheiden. Moeder Martha is aan de drank. Vader in Hong Kong met een veel jongere vriendin. Zoon Henry doet zijn best de boel bij elkaar te houden. Dat gaat goed totdat zijn zusje Mia een schoolgenootje een overdosis van haar moeder valiumtabletten geeft. De vader komt terug om poolshoogte te nemen met alle gevolgen vandien…
Roos Eijmers speelt de rol van Mia: ‘Ze is een meisje van zestien jaar en de situatie waarin ze zich bevindt is heel extreem. Als volwassene zou je daar op een andere manier op reageren, je zou er eerst beter over nadenken en de situatie willen overzien, maar omdat zij zo jong is reageert zij, om aandacht te trekken, op een heel brute manier en wel door iemand in elkaar te slaan die zelfs in het ziekenhuis belandt. Daar begint de voorstelling mee. Dat is allemaal heel naar maar voor Mia is dat de manier om de situatie thuis met haar moeder en Henry een halt toe te roepen. Dat vind ik bijzonder en haar wijze van reageren, die zo anders is dan van een volwassene, maar zo begrijpelijk, komt in het stuk regelmatig aan de orde. Mia is nauwelijks thuis en ze zegt dat ze wel bij vriendinnetjes gaat wonen en in de flat bij haar vader want ze wil nergens meer mee te maken hebben. Zij ontrekt zich dus aan de toestanden thuis maar ze wil wel graag dat het opgelost wordt.’

‘Dat Smoel’ is ‘a hard-hitting play’ geschreven door de Engelse Polly Stenham die 19 jaar was toen zij het in 2007 schreef. Het werd vertaald door Tom Kleijn. Roos: ‘Wat ik zo goed vind aan het stuk is dat er voor elk personage iets te zeggen valt voor de manier waarop ze dingen willen oplossen. Alleen die manieren liggen zo ver uit elkaar dat zodra die bij elkaar komen in één ruimte ze ontzettend botsen en er vuurwerk ontstaat. Maar je begrijpt ieder personage terwijl ze zo verschillend zijn’. ‘Dat Smoel’ is een reprise, het werd vorig seizoen in Den Haag, Amsterdam en Haarlem gespeeld, ‘in vrij kleine zalen en nu spelen we ook in hele grote zalen. Regisseur Jaap Spijkers heeft het daar een beetje op aangepast, de scènes zijn wat meer uit elkaar getrokken om de verhoudingen tussen iedereen helderder te maken en het stuk moest ook op een groot toneel goed te zien zijn. In essentie is er niets veranderd, het is hetzelfde heftige ‘Dat Smoel’ gebleven. Wat ik heel knap van tekstschrijver Polly Stenham vind is de wijze waarop ze de verschillende karakters en hun onderlinge verhoudingen beschrijft. Het stuk bestaat uit een paar hele grote scènes . Wat Stenham zo goed gedaan heeft is dat ze die, vrij uitgespreide scènes, als een soort draaikolk de hele tijd bij elkaar laat komen, waardoor je aan het eind het gevoel hebt dat alles onontkoombaar wordt.
De personages zitten allemaal op een soort nulpunt, op een soort bodem en je denkt: nou ja, erger dan dit kan het eigenlijk niet. Maar omdat ze op die bodem zitten is de enige weg terug: omhoog. In die zin gloort er wel een soort hoop en is de situatie wat dat betreft opgelost: ze hebben de bodem bereikt. De reacties zijn erg wisselend over wat mensen denken dat er nu gaat gebeuren. Sommige denken: dit komt nooit meer goed en andere denken: er is een soort oplossing gekomen en wellicht komen ze hier samen uit.’

Susan Visser
Tim Murck
Jobst Schnibbe
Roos Eijmers
Anne Rats

Regie   Jaap Spijkers
Tekst  Polly Stenham
Vertaling  Tom Kleijn
Dramaturgie  Costiaan Mesu
Decor  Michiel Voet
Kostuums  Catherine Cuykens
Licht  Jan Harm Wagner
Geluid  Arjan Kruidhof